Wybrane modele matematyczne w ekonomii. Pewność i ryzyko

Wybrane modele matematyczne w ekonomii. Pewność i ryzyko

Opis tytułu

Poczucie pewności, stabilizacji sytuacji życiowych, w tym także ekonomicznych, jest jedną z podstawowych potrzeb człowieka. Są takie obszary życia czy działalności gospodarczej, w których niezależnie od indywidualnej awersji do ryzyka oczekuje się przewidywalnych, pewnych, często prawnie zagwarantowanych rozwiązań. Do takich obszarów niewątpliwie należy zaliczyć sprawy związane z ochroną zdrowia, zapewnieniem podstawowych świadczeń gwarantujących funkcjonowanie rodziny czy zabezpieczeniem egzystencji w okresie po zakończeniu aktywności zawodowej. Te obszary we współczesnym, rozwiniętym społecznie i gospodarczo świecie są objęte bardzo precyzyjnymi prawnymi regulacjami zmniejszającymi ryzyko do minimalnego poziomu. Większość społeczeństw decyduje się w ramach wspólnoty interesów, aby chronić zdrowie człowieka, wspierać opiekę nad najbardziej potrzebującymi rodzinami i dbać o emerytów, gwarantując im odpowiedni poziom egzystencji po zakończeniu świadczenia pracy. Są to oczywiście jedynie przykłady, ale wydaje się, że bardzo istotne, dziedzin, w których nie powinien się znajdować element ryzyka. Na drugim biegunie pozostają te sfery aktywności, w które ryzyko wplecione jest jako ich nieodzowny składnik. Warto tu wspomnieć choćby o podejmowaniu decyzji w sprawie rozpoczęcia własnej działalności gospodarczej, o inwestycjach na rynku papierów wartościowych lub rynku walutowym czy aktywności w sektorze ubezpieczeniowym. W tych dziedzinach ryzyko jest wkalkulowane w koszty działalności. W tworzonych modelach często zakłada się ustalony poziom ryzyka i na tej podstawie opracowuje się modele wyceny określonych przedsięwzięć. Balans między ryzykiem i zyskiem to standardowy element konstruowanych modeli. Nie ma praktycznie możliwości wyeliminowania ryzyka z tej sfery życia gospodarczego.
Monografia Modele matematyczne w ekonomii. Pewność i ryzyko jest czwartym z kolei opracowaniem poświęconym prezentacji zastosowań matematyki i metod ilościowych do opisu zjawisk ekonomicznych. W pracy tej przedstawiono zagadnienia dwojakiego rodzaju. Pierwszy obejmuje problemy dotyczące obszarów działalności i funkcjonowania człowieka, w których powinny dominować pewność i poczucie bezpieczeństwa ekonomicznego. Drugi rodzaj natomiast odnosi się do takich kwestii, gdzie pojęcie ryzyka stanowi fundamentalny element rozważań. Układ pracy jest taki, że w każdej z kolejnych części rola ryzyka w rozważaniach rośnie kosztem ograniczenia pewności oczekiwanych rozwiązań.
W pierwszym rozdziale został podjęty problem więzi, w tym także ekonomicznych, między członkami rodziny. W przeszłości więzi te były zazwyczaj silne, gdyż stanowiły często jedyną gwarancję bezpieczeństwa ekonomicznego dzieci, osób chorych lub starszych. Współcześnie coraz więcej obowiązków w tym zakresie przejmuje państwo. Powoduje to większą samodzielność jednostek i tym samym rozluźnienie naturalnych więzów rodzinnych. Struktura powiązań rodzinnych jest zatem zmienna w czasie i w dużym stopniu zależy od tego, w jakim państwie funkcjonuje rodzina – mniej czy bardziej opiekuńczym.
Drugi rozdział ujmuje problem bezpieczeństwa ekonomicznego w sposób bardziej szczegółowy, ograniczając rozważania do zagadnień związanych z zaspokojeniem jednej z najważniejszych potrzeb człowieka, a mianowicie potrzeby posiadania mieszkania. Mieszkanie jest dobrem dwojakiego rodzaju. Z jednej strony służy do zaspokojenia bardzo istotnej potrzeby należytej egzystencji, a z drugiej, przez swą wartość, może stanowić także formę inwestycyjnej lokaty kapitału. Nie bez znaczenia jest także to, że ze względu na ceny mieszkań jest to dobro nieosiągalne w sensie prawa własności dla znacznej części społeczeństwa. W związku z tym problemy związane z mieszkalnictwem należy rozpatrywać w szczególny sposób, uwzględniający oba wymienione aspekty.
W rozdziale trzecim poruszono problemy stanowiące swoisty pomost między bezpieczeństwem, pewnością a ryzykiem. Jest on poświęcony roli i znaczeniu krzywej dochodowości. Ma ona zastosowanie zawsze, ilekroć zachodzi konieczność stałego monitorowania poziomu oprocentowania. Klasycznymi przykładami są polityka monetarna, gdzie zastosowania idą w kierunku np. prognozowania inflacji, lub rachunek aktuarialny, w ramach którego krzywa dochodowości stanowi prawnie usankcjonowaną podstawę wyceny zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych.
Monografię zamyka rozdział czwarty, poświęcony wybranym aspektom dotyczącym ryzyka inwestycyjnego. Są w nim rozpatrywane zagadnienia związane z inwestycjami w akcje i waluty. Przede wszystkim została podjęta kwestia zabezpieczenia takich inwestycji dzięki wykorzystaniu instrumentów pochodnych. Problem polega na tym, że takie instrumenty, jak np. opcje, których istotą i celem ma być zabezpieczenie ryzyka inwestycji w instrumenty bazowe, same stają się źródłem ryzyka, o czym boleśnie mogły się przekonać niektóre polskie firmy w okresie ostatniego kryzysu finansowego.

Spis treści

Wstęp ............................................................................................................... 7

1. Bezpieczeństwo ekonomiczne a więzi rodzinne................................ 9
1.1. Słowo wstępne...................................................................................... 9
1.2. Rodzina w ekonomii............................................................................. 11
1.3. Dane...................................................................................................... 13
1.4. Rodzina a bezpieczeństwo ekonomiczne w krótkim okresie ............... 14
1.4.1. Bezpieczeństwo ekonomiczne.............................................................. 14
1.4.2. Wpływ pomocy rodziców (dziadków) ................................................. 16
1.5. Oczekiwania rodziców wobec dzieci ................................................... 21
1.6. Podsumowanie...................................................................................... 25
Literatura........................................................................................................... 25

2. Statystyczna analiza sytuacji mieszkaniowej polskich gospodarstw domowych .............................................................................. 27
2.1. Słowo wstępne...................................................................................... 27
2.2. Wskaźniki opisujące sytuację mieszkaniową ...................................... 29
2.3. Rozkład wydatków mieszkaniowych .................................................. 39
2.4. Wpływ zmiennych społeczno-ekonomicznych na wydatki mieszkaniowe ............................................................................................... 43
2.5. Charakterystyka techniczna mieszkań w Polsce ................................. 47
2.6. Zróżnicowanie terytorialne sytuacji mieszkaniowej ........................... 54
2.7. Wnioski ................................................................................................ 62
Literatura........................................................................................................... 63

3. Struktura terminowa stóp procentowych – metody konstrukcji
krzywej ............................................................................................... 64
3.1. Słowo wstępne...................................................................................... 64
3.2. Stopa procentowa ................................................................................. 65
3.3. Terminowa struktura stóp procentowych ............................................. 68
3.4. Modelowanie krzywej dochodowości .................................................. 69
3.4.1. Etapy budowy krzywej......................................................................... 71
3.4.2. Modelowanie krzywej w warunkach polskich .................................... 75
3.5. Konstrukcja krzywej dochodowości..................................................... 76
6 Spis treści
3.5.1. Metoda interpolacji liniowej................................................................. 76
3.5.2. Metoda linii trendu ............................................................................... 76
3.5.3. Modele parametryczne ......................................................................... 77
3.5.4. Model łączonych wielomianów............................................................ 82
3.6. Ocena jakości dopasowania.................................................................. 87
3.7. Podsumowanie...................................................................................... 88
Literatura........................................................................................................... 89

4. Ryzyko – wybrane problemy ............................................................. 91
4.1. Słowo wstępne...................................................................................... 91
4.2. Akcje – ryzyko systematyczne ............................................................. 91
4.2.1. Próba duża, umownie n > 30 ................................................................ 95
4.2.2. Próba mała (n ≤ 30) ............................................................................. 98
4.3. Opcje walutowe .................................................................................... 106
4.4. Prognoza kursu – rozkład maksimum .................................................. 112
4.5. Przykład liczbowy ................................................................................ 115
4.6. Podsumowanie...................................................................................... 118

Literatura........................................................................................................... 119
Spis rysunków................................................................................................... 120
Spis tabel........................................................................................................... 121

Wybierz pakiet
dopasowany do swoich potrzeb.

Dzielny uczeń

20 stron
4.99 PLN
0,25 za stronę
NAJCZĘŚCIEJ
WYBIERANY

Wzorowy student

100 stron
19.99 PLN
0,25pln za stronę 0.20pln za stronę -20%

Przyszły noblista

500 stron
49.99 PLN
0.25pln za stronę 0.10pln za stronę -60%