Opis tytułu

Monografia obejmująca wszystkie najistotniejsze elementy składające się na koncepcję prawa antydyskryminacyjnego Unii Europejskiej. Zaprezentowane z perspektywy prawa UE i jego stosowania w krajowym porządku prawnym.
W monografii Prawo antydyskryminacyjne Unii Europejskiej przedstawiono zakaz dyskryminacji jako konstrukcję normatywną, podstawy prawne zwalczania nieusprawiedliwionego nierównego traktowania, środki prawne służące ochronie osób dyskryminowanych oraz obszary objęte zastosowaniem norm antydyskryminacyjnych. W toku rozważań zanalizowano poszczególne cechy chronione, tj. płeć, rasę i pochodzenie etniczne, religię i przekonania, niepełnosprawność, wiek i orientację seksualną. Przedmiotowe zagadnienia zaprezentowane zostały przede wszystkim z perspektywy prawa Unii Europejskiej i jego stosowania w krajowym porządku prawnym.

„Opracowanie obejmuje wszystkie najistotniejsze elementy składające się na europejską koncepcję prawa antydyskryminacyjnego. Bardzo wysoko oceniam logikę przyjętej konstrukcji opracowania, wyznaczenie zakresu badawczego, przyjętą metodę analiz i prezentacji oraz koncentrację wywodów w oparciu o triadę: normy-orzecznictwo-doktryna. (...) Wyrażam przekonanie, że recenzowana monografia będzie należała do tej, nielicznej, grupy książek, o których H. Bortnowska powiedziałaby, że mają swoje miejsce na półce książek niezakurzonych.”
z recenzji prof. dr hab. Mirosława Wyrzykowskiego

Spis treści

Przedmowa ................................................................. 11

Rozdział 1
Geneza i rozwój prawa antydyskryminacyjnego
Unii Europejskiej (Justyna Maliszewska-Nienartowicz) ............. 13
1.1. Pierwsze regulacje traktatowe i rozstrzygnięcia
Trybunału Sprawiedliwości ....................................................... 14
1.2. Zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową ........... 17
1.3. Zakaz dyskryminacji ze względu na płeć w zakresie
wynagrodzenia ...................................................................... 23
1.4. Rozwój podmiotowy i przedmiotowy zakazu dyskryminacji .................. 29
1.4.1. Rozszerzenie zakresu zakazu dyskryminacji ze względu
na przynależność państwową .............................................. 29
1.4.2. Rozwój zakazu dyskryminacji ze względu na płeć .................... 32
1.4.3. Wprowadzenie regulacji prawnych zakazujących
dyskryminacji ze względu na rasę lub pochodzenie
etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność,
wiek oraz orientację seksualną ............................................ 37

Rozdział 2
Źródła prawa antydyskryminacyjnego Unii Europejskiej
(Anna Zawidzka-Łojek) .................................................. 41
2.1. Uwagi wprowadzające .............................................................. 42
2.2. Traktaty założycielskie ............................................................. 43
2.3. Karta praw podstawowych Unii Europejskiej ................................. 46
2.4. Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka
i Podstawowych Wolności ......................................................... 53
2.5. Zasada niedyskryminacji jako zasada ogólna prawa
Unii Europejskiej ................................................................... 57
2.6. Dyrektywy antydyskryminacyjne ................................................ 60
2.7. Uwagi końcowe ..................................................................... 63

Rozdział 3
Konstrukcja prawna zakazu dyskryminacji w prawie
Unii Europejskiej (Justyna Maliszewska-Nienartowicz) ............. 65
3.1. Koncepcje równości: równość formalna, materialna,
równość szans i rezultatów ........................................................ 67
3.2. Znaczenie porównywalności podmiotów lub sytuacji
jako przesłanki dyskryminacji .................................................... 72
3.3. Podstawowe formy dyskryminacji ............................................... 76
3.3.1. Dyskryminacja bezpośrednia .............................................. 76
3.3.2. Dyskryminacja pośrednia .................................................. 80
3.3.3. Pozostałe formy dyskryminacji: molestowanie, molestowanie
seksualne oraz zmuszanie do dyskryminacji ........................... 88
3.4. Szczególne rodzaje dyskryminacji: dyskryminacja ze względu
na więź oraz dyskryminacja wielokrotna ....................................... 91

Rozdział 4
Obszary objęte zakazem dyskryminacji w prawie
Unii Europejskiej (Aleksandra Szczerba-Zawada) .................... 97
4.1. Uwagi wprowadzające .............................................................. 98
4.2. Zakaz dyskryminacji w sferze zatrudnienia .................................. 101
4.2.1. Dostęp do zatrudnienia .................................................. 102
4.2.2. Warunki pracy ............................................................. 106
4.2.2.1. Prawo do równego wynagradzania ........................... 109
4.2.2.2. Warunki zwalniania ............................................. 114
4.3. Zakaz dyskryminacji w sferze zabezpieczenia społecznego ............... 118
4.4. Zakaz dyskryminacji w dostępie do dóbr i usług ........................... 123
4.5. Uwagi końcowe ................................................................... 126

Rozdział 5
Cechy chronione w prawie antydyskryminacyjnym
Unii Europejskiej ........................................................ 129
5.1. Płeć (Aleksandra Szczerba-Zawada) .............................. 129
5.1.1. Prawo do równego traktowania bez względu na płeć
– podstawa prawna ........................................................ 130
5.1.2. Zakres ochrony przed nierównym traktowaniem
ze względu na płeć ........................................................ 133
5.1.2.1. Formy dyskryminacji ze względu na płeć ................... 133
5.1.2.2. Zakres podmiotowy prawa do równego traktowania
bez względu na płeć ............................................. 137
5.1.2.3. Zakres przedmiotowy zakazu dyskryminacji
ze względu na płeć ............................................... 140
5.1.3. Wybrane problemy zakazu dyskryminacji ze względu na płeć .... 142
5.1.3.1. Zakaz dyskryminacji ze względu na ciążę
i macierzyństwo .................................................. 142
5.1.3.2. Zakaz dyskryminacji ze względu na tożsamość
płciową ............................................................. 148
5.1.4. Działania wyrównawcze wobec osób płci niedostatecznie
reprezentowanej ............................................................ 151
5.1.5. Uwagi końcowe ............................................................ 154
5.2. Pochodzenie rasowe i etniczne
(Aleksandra Gliszczyńska-Grabias, Anna Śledzińska-Simon) ...... 157
5.2.1. Uwagi wprowadzające ..................................................... 158
5.2.2. „Rasa” a inne cechy prawnie chronione ............................... 159
5.2.2.1. Przesłanka „rasy” i „pochodzenia państwowego” .......... 164
5.2.2.2. Przesłanka „rasy” i „religii” .................................... 166
5.2.3. Międzynarodowe instrumenty ochrony przed dyskryminacją
rasową ....................................................................... 167
5.2.3.1. System ONZ ...................................................... 167
5.2.3.2. Rada Europy ...................................................... 169
5.2.4. Instrumenty ochrony przed dyskryminacją rasową
w Unii Europejskiej ........................................................ 172
5.2.4.1. Karta praw podstawowych Unii Europejskiej .............. 174
5.2.4.2. Dyrektywa równości rasowej .................................. 175
5.2.4.2.1. Definicje dyskryminacji ze względu
na pochodzenie rasowe lub etniczne ............. 176
5.2.4.2.2. Zakres przedmiotowy .............................. 179
5.2.4.2.3. Obowiązki państw wynikające z dyrektywy
i ocena jej skuteczności ............................ 182
5.2.4.3. Decyzja ramowa Rady 2008/913/WSiSW w sprawie
zwalczania rasizmu i ksenofobii .............................. 185
5.2.4.4. Inne instrumenty normatywne i instytucjonalne
w zakresie zwalczania dyskryminacji na tle rasowym ...... 189
5.2.4.4.1. Współpraca transgraniczna w zwalczaniu
rasistowskich „przestępstw z nienawiści” ........ 189
5.2.4.4.2. Przeciwdziałanie rozpowszechnianiu rasizmu
i dyskryminacji rasowej w przekazach
audiowizualnych ..................................... 190
5.2.5. Uwagi końcowe ............................................................ 191
5.3. Religia i przekonania/światopogląd (Tomasz Dudek) ......... 193
5.3.1. Ramy prawne zakazu dyskryminacji ze względu na religię
i przekonania/światopogląd ............................................. 193
5.3.2. Pojęcia „religia” i „przekonania” ........................................ 194
5.3.3. Konstrukcja normatywna zakazu
dyskryminacji ze względu na religię i przekonania/
światopogląd ............................................................... 195
5.3.3.1. Dyskryminacja bezpośrednia .................................. 195
5.3.3.2. Dyskryminacja pośrednia ...................................... 198
5.3.3.3. Molestowanie ..................................................... 199
5.3.4. Uwagi końcowe ............................................................ 200
5.4. Niepełnosprawność (Małgorzata Szeroczyńska) ................ 201
5.4.1. Początki ochrony na poziomie unijnym .............................. 201
5.4.2. Rozwój wiążącego prawa pochodnego oraz soft law
dotyczącego zakazu dyskryminacji ze względu
na niepełnosprawność i ochrony osób
z niepełnosprawnościami ................................................ 204
5.4.3. Racjonalne usprawnienia dla osób z niepełnosprawnościami ..... 209
5.4.4. W poszukiwaniu definicji niepełnosprawności ...................... 217
5.4.5. Przystąpienie Unii Europejskiej do Konwencji ONZ
o prawach osób niepełnosprawnych ................................... 223
5.4.6. Najnowsze inicjatywy Unii Europejskiej w odniesieniu
do niepełnosprawności ................................................... 228
5.5. Wiek (Anna Zawidzka-Łojek) ..................................... 233
5.5.1. Ramy prawne zakazu dyskryminacji ze względu na wiek ........... 234
5.5.2. Zasada niedyskryminacji ze względu na wiek jako zasada
ogólna prawa Unii Europejskiej ......................................... 236
5.5.3. Specyfika wieku jako cechy chronionej ............................... 238
5.5.4. Konstrukcja normatywna zakazu dyskryminacji ze względu
na wiek ...................................................................... 241
5.5.4.1. Dyskryminacja bezpośrednia ze względu na wiek ......... 241
5.5.4.2. Dyskryminacja pośrednia ze względu na wiek ............. 244
5.5.4.3. Inne formy dyskryminacji ze względu na wiek ............. 247
5.5.4.4. Działania pozytywne (uprzywilejowanie
wyrównawcze) .................................................... 250
5.5.5. Uwagi końcowe ............................................................ 252
5.6. Orientacja seksualna (Dorota Pudzianowska) .................. 253
5.6.1. Uwagi wprowadzające ..................................................... 253
5.6.2. Standard międzynarodowy .............................................. 254
5.6.3. System Unii Europejskiej ................................................. 256
5.6.4. Zakaz dyskryminacji w ujęciu
dyrektywy 2000/78 ........................................................ 257
5.6.4.1. Specyfika orientacji seksualnej jako cechy chronionej .... 258
5.6.4.2. Konstrukcja normatywna zakazu dyskryminacji
ze względu na orientację seksualną ........................... 260
5.6.4.2.1. Dyskryminacja bezpośrednia ...................... 260
5.6.4.2.2. Dyskryminacja pośrednia .......................... 264
5.6.4.2.3. Molestowanie ......................................... 265
5.6.4.2.4. Zmuszanie do dyskryminacji ...................... 266
5.6.5. Dopuszczalne odstępstwa od zakazu
dyskryminacji .............................................................. 266
5.6.6. Uwagi końcowe ............................................................ 267

Rozdział 6
Dopuszczalne odstępstwa od zakazu dyskryminacji
w prawie Unii Europejskiej (Tomasz Dudek) ........................ 269
6.1. Uwagi wprowadzające ............................................................ 270
6.2. Wyjątki sensu stricto o charakterze szczegółowym ........................... 272
6.2.1. Wymagania zawodowe .................................................... 272
6.2.1.1. Wyjątek podstawowy ............................................ 272
6.2.1.2. Wyjątek związany z działalnością organizacji
religijnych ......................................................... 276
6.2.2. Uzasadnienie odmiennego traktowania ze względu na wiek ...... 277
6.2.2.1. Wyjątek z art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78 ................. 277
6.2.2.2. Wyjątek z art. 6 ust. 2 dyrektywy 2000/78 ................. 281
6.2.3. Czynniki aktuarialne ..................................................... 282
6.3. Działania pozytywne (uprzywilejowanie wyrównawcze) .................. 283
6.4. Racjonalne usprawnienia dla osób z niepełnosprawnościami ............ 287
6.5. Uwagi końcowe ................................................................... 290

Rozdział 7
Mechanizm dochodzenia roszczeń w sprawach
o dyskryminację (Krzysztof Śmiszek) ................................. 293
7.1. Dochodzenie roszczeń z tytułu dyskryminacji – uwagi ogólne .......... 293
7.2. Procedury sądowe i administracyjne w sprawach o dyskryminację ...... 296
7.3. Ciężar dowodu .................................................................... 298
7.4. Sankcje ............................................................................. 302
7.5. Odpowiedzialność za działania o charakterze dyskryminacji ............ 306
7.6. Ochrona przed retorsjami ....................................................... 307
7.7. Uwagi końcowe ................................................................... 308
Wykaz orzecznictwa ..................................................... 309

Wybierz pakiet
dopasowany do swoich potrzeb.

Dzielny uczeń

20 stron
4.99 PLN
0,25 za stronę
NAJCZĘŚCIEJ
WYBIERANY

Wzorowy student

100 stron
19.99 PLN
0,25pln za stronę 0.20pln za stronę -20%

Przyszły noblista

500 stron
49.99 PLN
0.25pln za stronę 0.10pln za stronę -60%